Inicio Entrevistas Donoso Valdivieso

Donoso Valdivieso: "Non fun fraile porque o que vivín no convento non tiña nada que ver co espíritu franciscano".

  • by Admin
  • Julio, 2016

Natural de Valdunquillo (Valladolid), foi preboste dos psicólogos castelán-leoneses. En Herbón, onde entrou en 1960 procedente de Castroverde de Campos (Zamora), foi teatrero, xardineiro, barbeiro, camareiro e ata enfermeiro na modalidade de poñer inxeccións indoloras. Nese tempo exercitouse tamén como atleta e florista. Prometía: ía para frade todoterreo. De feito, fixo o noviciado e estudou Filosofía en Ponteareas e Santiago. Pero aos 19 anos caeu do cabalo: "Non fun frade porque o que vivín no convento non tiña nada que ver co espírito franciscano ou, polo menos, coa idea do que eu me formou que era iso. Pero poida que estivese equivocado e siga estándoo", confesa.

É Juan Donoso Valdivieso Pastor (Vandunquillo, 1947), Premio Esclavina de Prata 2016, galardón que premia a súa iniciativa "Beléns de Agarrades a Compostela", unha exposición itinerante que percorreu Sarria e Portomarín (Lugo), Ourense por dúas veces e Santiago, un evento belenista conmemorativo dos 800 anos da visita de San Francisco de Agarrades a Galicia.

Como se produxo o teu acceso a Herbón?
O mestre Don Francisco recomendou aos meus pais que seguise estudando, de maneira que a miña nai deixouse convencer polo Pai Magín para ingresar en Castroverde de Campos. Eu tiña claro que quería enrolarme na formación relixiosa como única maneira de saír do pobo. Tiña ese anhelo, esa inclinación ou vocación. Pero ao ano seguinte de chegar a Castroverde xa nos levaron a Herbón, onde realicei todo o bacharelato e a formación básica relixiosa antes de facer o noviciado.

Unha experiencia interesnate a herbonesa?
Entón a miña vida era unha auténtica esponxa de aprendizaxe e preparación: si había que axudar nos xardíns, alí estaba ás ordes do Pai Paz e Frei Benjamín para recoller flores para a igrexa; si había que cortar o pelo aos compañeiros, tamén axudaba; para poñer inxeccións, unha habilidade que aínda conservo...; para servir a mesa ou repartir o pan, ou para actividades lúdicas, especialmente de teatro, alí estaba Valdivieso. Ata formei un dúo exitoso, "Pepino e Cepillo" para facer gags cómicos ao estilo do Gordo e o Fraco; tamén colaboraba en deportes, pois me gustaba o atletismo, sobre todo salto e carreira rápida, aínda que non destacaba...

Uns anos ajetrados, desde logo. Destacarías algo ou a alguén?
A miña memoria non atopa lagoas negras ou baleiros nas vivencias que conservo. Un recordo entrañable dos profesores, todos eles excelentes e de sinal positivo, como os Pais Feliciano, Humberto, Montoya, Sanmartín, Sergio, Ismael, José María Vázquez, Ouro,... emerxen a primeira batida, pero houbo máis. Aquel catro anos foron claves: grazas á aprendizaxe humana e a formación teórico-práctica, a miña vida endereitouse e desde entón foi máis levadío o meu camiño e a carga máis lixeira.

Pero todo o bo se acaba..
Si, e entrei no noviciado en Santiago entusiasmado, creo que con vocación convencida e madura. Debo engadir que sinto relixioso do "aggiornamento" (Concilio Vaticano II, 1962-1965), é dicir, testemuña do evanxeo. Alí estaba o Pai Furelos, que Deus teña á súa destra, a persoa máis bondadosa, paternal e afectuosa que coñecín na miña vida coa excepción do Pai Tembra. Ambos influíron decisivamente en min, o primeiro nas súas conviccións relixiosas e o segundo na formación humana e científico-profesional. Debe existir un diario meu, segundo contoume o recentemente desaparecido Pai Barriguín, compañeiro de curso e rival en varios ámbitos, onde se expresan algunhas das miñas ideas e formas de entender ese período de intensa formación franciscana.

E chegas a Ponteareas para filosofar
Agora chámanlle convento de Canedo, non sei por que. Alí aprendín co Pai Outomuro, bo profesor e mellor persoa, canto sei de Filosofía tomista, escotista, agustiniana, escolas alemá e italiana... Co Pai Outomuro, que conducía un Renault 4L, iamos cantar aos pobos de arredores. José Luis Reza, compañeiro de curso, poderá contar varias anécdotas e discusións vividas en común, pois falabamos de case todo. Pero ese tempo tan idílico por fóra resultou un verdadeiro cancro por dentro: abríronse as esporas do pensamento e floreceu a flor do desencanto franciscano.

Conta o teu proceso de desencanto.
Eu non profesei solemnemente como relixioso franciscano porque a vida que experimentei dentro do convento pareceume afastada da idea que eu me formou do espírito franciscano ou, se cadra, estaba equivocado entón e sigo estándoo. De maneira que, antes de ser un frade anodino, preferín ser un seglar coa faísca franciscana, sen faltar a ninguén nin que tampouco ninguén se dea por aludido. E, mellor, calo. Sinto fillo de Francisco de Agarrades e convicto da Orde Franciscana da Provincia galega. Non é presunción, pero cada ano, antes de haberse convocado as Xuntanzas, só ou coa miña familia, merodeaba e percorría os lugares e ambientes que na miña infancia e adolescencia forxaron a miña personalidade e fixéronme merecedor do que agora gozo, unha xubilación equilibrada e ditosa. A pesar dos testemuños detractores dalgúns, a vida compartida cos franciscanos para min foi plenamente positiva e frutífera. A ela déboo todo e agradecereino sempre.

Tras a súa experiencia franciscana, Juan Donoso Valdivieso Pastor obtén os títulos de Técnico en Publicidade polo Instituto Superior da Publicidade (1971), licenciado en Filosofía e Letras, sección de Psicoloxía na Universidade Complutense de Madrid (1975) e doutor en Psicoloxía pola Universidade de Valladolid (1994).

Profesionalmente, exerceu como técnico superior no Imserso, psicólogo pedagóxico da Deputación de Valladolid, xefe de servizo e inspector de Servizos Sociais e asesor de Traballo na Junta de Castilla y León, ademais de profesor na Universidade de Valladolid e directivo do Colexio Oficial de Psicólogos de Castela e León, onde promoveu numerosas actividades e publicacións.

+